Kunst en rouw, de kunst van het rouwen, rouw vormgeven tot kunst. Het is iets wat mij boeit, meer en meer. Het vormgeven van rouw draagt naar mijn idee een zachte kracht in zich. Verzet misschien zelfs. Rouw verdient ruimte en beweging, laat het donkere er zijn. Na al die jaren ben ik er inmiddels van overtuigt dat, als rouw er mag zijn, wij als mens een stuk lichter kunnen leven.

De afgelopen jaren heb ik rouw goed leren kennen en weet inmiddels dat het altijd een onderdeel zal zijn van mijn blik op de wereld. Note: in november 2014 overleed mijn lief. Hij spatte in liefde uiteen. Sinsdien is rouw een onderwerp in mijn leven, heb ik het rouwen van vele kanten bekeken, onderzocht, vormgegeven, beschreven en eruit gedrumd.
Kunst en muziek hebben mij in deze periode ontzettend veel gegeven (en dat doet het nog steeds) om dát te laten zien, horen en ervaren, wat niet in woorden uit te drukken valt rond de dood van een dierbare en het rauwe verdriet wat daarbij komt kijken. Het heeft mij, vreemd genoeg misschien, veel prachtigs laten zien en inzichten gegeven. Deze ontdekkingen wil ik hier graag delen in de vorm van een blog, ter inspiratie, omdat het verdient om gezien en gehoord te worden. En misschien zet het iets in beweging op een manier die je niet verwacht had?

Mijn eerste ontdekking dat rouw überhaupt vormgegeven kon worden kwam door de zin: 'de dood leg Liefde bloot'. Ik las deze zin op een blaadje van de Happinez-scheurkalender (een kerstkado van mijn moeder tijdens eerste kerst zonder Corno en met heel veel onbeschrijfelijke en akelige gebeurtenissen in mijn lijf). Deze zin, om het modern te zeggen 'resoneerde'. Op de achterkant stond geschreven waar deze zin vandaan kwam: Het was de titel van een boek van marijtje van der horst. Zij was begonnen met het schrijven ten tijde van het ziekbed van haar man en bleef doorschrijven na zijn overlijden, om haar eigen kwetsbare wereld en overweldigende emoties vorm te geven. Ik kocht het en las het, beetje bij beetje, zin voor zin. Het boek stond vol met woorden, beelden, gedachten, gedichten, quotes en las als een dagboek. Dit boek opende iets in mijn hoofd, in mijn hart. Gedoseerd absorbeerde ik het. Vaak tot tranen toe geraakt en geroert, soms begreep ik er geen snars van, soms riep het beelden op in mij en krabbelde ik dat ernaast. Ik las over de Dood en de Liefde en alles daar tussenin. Ze liet mij met haar woorden en beelden een schoonheid zien die ik niet eerder had gekend. Benoemde verdriet dat mij angst inboezemde.

Nu schrijf ik zelf over rouw. Samen met Lilian Kluivers, bij wie ik de opleiding aan de Do-In Academy heb gevolgd, werk ik aan een boek over Do-In en rouw. Do-In heeft, als onderdeel van de Traditionele Chinese Geneeskunde, mij doen inzien waar al die onbeschrijfelijke en akelige gebeurtenissen in mijn lijf vandaan kwamen en leerde mij mee te bewegen met het rouwproces waar ik in zat. We schrijven zorgvuldig, hebben er veel plezier in en we nemen er die tijd voor die nodig is.

Met 'de dood legt Liefde bloot' heeft marijtje van der horst iets in mij in beweging gezet. Daar ben ik haar nog steeds dankboor voor.